Yazı Boyutu : 12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto
Orhan Ersoy'dan Gençlere Masallar
27 Ocak 2015 Salı Saat 17:36
1940'lı yıllar sonrası Çaykara ve köylerinde yaşamda kesitlerin yer aldığı nefis bir yazı dizisi. Orhan Ersoy'un kaleminden sitemizde...

1940'lı yıllar sonrası Çaykara ve köylerinde yaşamdan kesitlerin yer aldığı nefis bir yazı dizisi. Hopşera(Akdoğan-Soğanlı köyleri özelinde yaşanan ama tüm Çaykara'daki yaşamı özetleyen tarihi anlar Orhan Ersoy'un kaleminden sitemizde...

GENÇLERE MASALLAR-1

1940’lı yıllarda –şaka değil, gerçekten- yaşadığımız hayattan bir kesit. Bunu bir nostalji olsun ve gençler bugün yaşadıkları hayatın mukayesesini yaparak günlerinin değerini bilsin diye yazıyorum.

Akşam yatarken ocaktaki korları bir araya toplayıp üstünü külle iyice kapatırdık ki, sabahleyin ocakta ateşi yakmak için kibrit yok. Bir kadın yevmiyesi bir lira idi, bir tek kutu kibrit on kuruştu (Beş kuruş olduğu zamanları da bilirim) Sabahleyin eğer korlar erimiş veya sönmüşse, elimizde kürekle çıkar bakardık kimin ocağı tütüyor diye, gider oradan bir kürek kor-ateş alır gelir ocağımızı yakardık. Bu sebeple yakın komşulara “Ateş komşusu” demek adet olmuştu. Kumuş’un Hafız Mehmet (Allah rahmet etsin) ateş komşumuz idi.

Koronos’ta bir zat (adı mahfuz) yeni gelinine demiş ki “Gelin, sigaramı yakar mısın?” Gelin de hemen kibriti çakıp kayınpederinin sigarasını yakmış. Vay efendim “Ocak başında, ateş yanarken oradan bir kor alıp sigaramı yakacak yerde kibriti çakıp yaktı, bu gelin müsriftir, bu ev karısı olmaz” diye zavallı gelini boşattırmıştı!

“Git filân komşudan sabun al (ödünç tabi, yıkanacağız veya başımızı yıkayıp iade edeceğiz)

Bu usul yaygın idi. Sonra Poyraz Hacı Dursun Efendi bunu yasakladı. Sabuna kadın saçı yapışır, günah olur diye. Hatta o dönemlerde komşudan tarak bile istenirdi. Kemik taraklar vardı iki taraflı. Bir tarafı seyrek, saçları açmak için. Bir tarafı da sık, bitleri toplamak için. Siz gülmeye devam edin, ben bir gerçekten bahsediyorum. Dursun Efendi aynı gerekçe ile onu da yasakladı.

Hastası olanlara 750 gramlık şişelerde gaz yağı verilirdi. Tabii parası ile. Şişeko muhtar idi. Evinde tenekelerden şişeye döker verirdi. O zaman gazyağı Rusya’dan, Batum’dan tenekelerle gelirdi. Tenekelerin üzerinde de kabartma orak-çekiç işaretleri vardı. İdâre lambasında yakardık. İyice kısardık ki çok yakmasın. Gaz bulamadığımız zaman da çıra yakardık. Ocaklarda yakılan çırayı tutturmak için bir yarık, bir delik vardı. Alisinos’tan, Ogene’den çıra gelirdi, Pefçi derlerdi çok makbul çıra idi)

Bir de bir hanımın mahkemesi var veya doktora gidecek bir işi var, “Çarşuya” (Of’a) gidecek, komşulara müracaat eder, onun ayakkabılarını, onun fistanını, onun has oğluğunu, onun Horasan kuşağını, onun ipek peştemalini, hatta onun kalemli nakışlı yün çoraplarını ödünç isterdi. Bu “eskosim” elbiseler de mahallede iki-üç ailede vardı. Ama Allah için söylemek lâzımsa onlar da hiç itiraz etmezlerdi, verirlerdi.

Köyde lüks lamba yakan bir iki aile de vardı. Üç-beş ailede de “Şişeli (aynalı)” lamba vardı Koronos’ta, Kadahor’da, Şur’da, Haranikast’a, Kucunka’da Lüks lamba yanan evler vardı. Söylersem zülfü-yara dokunur onun için söylemeyeyim. Bu nostaljik hatıralara devam edeceğim.

Kelimeler:

Koronos, Haranikas, Kuçunga: Hopşera’dan mahalleler

Müsrif: Savurgan

Şişeko: Muhtar’ın lakabı

Alisinos: Bu günkü Uzuntarla Mahallesi

Ogene: Bu günkü Karaçam ve Köknar Mahallelerinin eski adı

Oğluk: Kadınlarımızın kullandığı yöresel önlük

Eskosim: Özel günler ve anlar için bir şeyi saklamak

Kadahor: Çaykara Merkez Işıklı Mahallesi

Şur: Şahinkaya

Komşudan ödünç alınan sabunla yıkanmayı uygun bulmayan devrin alimlerinden...

Bu haber toplam 2924 defa okundu.
İlgi kuramadım
salih sabri yavuz
iyi de bunun hacı dursun efendi ile (dedemle) ilgisi nedir ki onun fotografı yer alıyor.
27 Ocak 2015 Salı Saat 21:41
insanlık
yakup AKTÜRK
O dönem insanlık vardı.o dönem dayanışma ve yardımlaşma vardı..hatırlattığın için teşekkürler.eline sağlık..
27 Ocak 2015 Salı Saat 21:03
KATEGORİDEKİ DİĞER HABERLER
ÇOK OKUNAN HABERLER
SİTE ANKET
Sizce Çaykara'da Yüksekokul Açılmalı mıdır?
Kesinlikle Açılmalıdır
Açılsa İyi olur
İlgi Alanıma Girmiyor
Açılmasa Daha İyi
Kesinlikle Açılmamalıdır
Künye . Reklam . İletişim . RSS   Copyright © 2002-2017 Çaykara Gazetesi
Sitemizdeki yazı, resim ve haberlerin her hakkı saklıdır. İzinsiz kullanılamaz.
Yazılım & Tasarım : Mahmut ÖZDEMİR